Column LCR-voorzitter Gerrit van der Meer: het systeem

Column LCR-voorzitter Gerrit van der Meer: het systeem

 

LCR-voorzitter Gerrit van der Meer schrijft maandelijks een column over een actuele gebeurtenis. Hij zag de documentaire 'Lost Boys, 5 jaar later' met daarin een indrukwekkend portret van een jongen die uit alle macht uit de schulden probeert te komen. De absurde situaties waarin hij belandt. En de boosheid die Van der Meer voelt omdat 'het systeem' zo mensonterend is en kennelijk te ingewikkeld om te veranderen. Armoede en schulden komt als thema ook zeker terug in het LCR-congres op 11 april: meld u nu aan. Lees hier de eerdere columns.

De documentaire ‘Lost Boys, 5 jaar later’ wil niet meer uit mijn hoofd. Het verhaal van Demo, die heel hard werkt om zijn schulden af te lossen, maar steeds weer keihard wordt teruggeduwd, is schokkend en niet te bevatten.

Demo heeft een verleden bij de bende ‘Bloods’ en heeft in de gevangenis gezeten. Maar hij heeft in volle overtuiging besloten om zijn leven op de rit te krijgen en dat lijkt prachtig te lukken. Hij heeft een baan als reporter bij radiostation FunX, is genomineerd voor een belangrijke radioprijs en is manager van een label bij een platenmaatschappij. 

 

Zo verdient hij een salaris waar hij prima van zou kunnen leven. Zou kunnen, want er is één grote hindernis. In de gevangenis kon hij geen rekeningen betalen en daardoor had hij bij zijn vrijlating een schuld. Zodra de schuldeisers in de gaten krijgen dat hij wat geld heeft, storten ze zich als aasgieren op hem. Hij heeft nu wel een inkomen maar dat betekent niet dat hij alle rekeningen tegelijk kan betalen. En zeker niet alle boetes, incasso- en administratiekosten. Ook niet als hij op een absoluut minimum leeft. De schulden lopen volkomen autonoom op en dat geldt niet voor zijn inkomen. Een rekening van nog geen 700 euro kan door incasso- en administratiekosten in korte tijd oplopen naar meer dan 2.000 euro.

 

Dit is nog maar een van de vele voorbeelden. In het begin leest Demo nog alle brieven die hij krijgt en reageert hij ook overal op. Hele dagen zit hij aan de telefoon. Telkens stuit hij daarbij op de betonnen muur van ‘het systeem’. De medewerkers die hij belt, kunnen geen andere uitleg geven dan: ‘Helaas, meneer zo is het systeem’.

Demo’s schulden zijn inmiddels verdubbeld en opgelopen tot € 60.000,-. Tot zijn verbazing en opluchting krijgt hij een lening van de bank waarmee hij alles kan aflossen. Dit is wel van korte duur. Na enkele dagen vallen nieuwe brieven en rekeningen op de deurmat. Van afzenders waarvan Demo nog nooit heeft gehoord en met bedragen die hij op geen enkele manier kan verklaren. Weer krijgt hij te maken met loonbeslag. De conclusie: hij zal nog vele jaren of zelfs zijn hele leven te maken hebben met loonbeslag en dus met een leven in armoede. De gevangenisstraf was beperkt maar de echte straf is levenslang. Kafka had het niet kunnen bedenken.

 

Hyena’s bijten naar hun prooi, maar ook naar elkaar. Dat is het beeld dat ik van schuldeisers krijg: We willen allemaal geld zien maar ik mag eerstAls ik met hem klaar ben, dan mag jij. En als ik een manier kan bedenken om nóg meer veren van deze kale kip te plukken dan zal ik dat zeker niet nalaten.

 

Tijdens het kijken naar de documentaire zat ik de haren uit mijn hoofd te trekken. Niet alleen omdat ik het gevoel heb dat ik Demo heb leren kennen en ik heel veel bewondering heb voor zijn doorzettingsvermogen en veerkracht – hij kreeg bij de voorvertoning van de documentaire ook zeer terecht een staande ovatie.
Ik ben vooral boos omdat er honderdduizenden mensen zijn die door ons huidige systeem volledig worden uitgeknepen. Het systeem ziet geen mensen, maar alleen geld. Het systeem is dus letterlijk mensonterend.

In de bioscoopzaal waren alle bezoekers na de voorvertoning geschokt, boos of beschaamd. Maar geen van de aanwezigen kon vertellen hoe we aan dit verrotte systeem een eind gaan maken. Deeloplossingen zijn er veel – en daar gaan de overheid en alle andere betrokkenen ook mee aan de slag – maar dé totaaloplossing is niet voorhanden.

Echt onthutsend is: het systeem is hiervoor te ingewikkeld.

 

Klik hier voor de documentaire Lost Boys, 5 jaar later.